Ý nghĩa mâm ngũ quả ngày Tết và cách bày mâm ngũ quả ở từng vùng miền

Cứ chuẩn bị đến Tết nguyên đán là mọi người lại có rất nhiều việc phải lo, trong đó có bày mâm ngũ quả sao cho đẹp mắt. Có thể nói, điều này dường như đã trở thành một nét đẹp văn hóa của đồng bào ta. Vậy mâm ngũ quả ngày tết có ý nghĩa gì? Bày trí mâm ngũ quả theo từng vùng miền như thế nào? Các bạn hãy tìm câu trả lời qua bài viết sau đây của Xosovip nhé.

Cách bày mâm ngũ quả ngày Tết 2021

Theo phong thủy, mọi thứ trên thế gian đều được cấu tạo bởi 5 yếu tố chính là: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ. Ngoài các yếu tố các, ngũ hành còn được áp dụng vào cách bày trí mâm trái cây để thờ cúng ông bà tổ tiên với năm loại trái cây đặc trưng. Thể hiện sự sinh sôi nảy nở, phát triển mạnh mẽ, bền vững, sự hòa hợp giữa âm dương đất trời.

Ý nghĩa mâm ngũ quả ngày Tết

Trang trí mâm ngũ quả ngày Tết đã trở thành một phong tục, truyền thống của người dân Việt Nam ta. Ngày Tết không thể thiếu mâm ngũ quả được trưng bày trên bàn tổ tiên, vừa thể hiện lòng hiếu thảo đến bậc sinh thành và cầu mong nhiều điều tốt đẹp sẽ đến với gia chủ. 

Cách bày mâm ngũ quả ngày tết

Ý nghĩa mâm ngũ quả ngày tết là gì?

Mâm ngũ quả gồm những gì?

Bày mâm ngũ quả bao gồm những gì tùy thuộc vào tục lệ của từng vùng miền khác nhau. Trước khi tìm hiểu phong tục của từng vùng miền, các bạn cần biết được ý nghĩa của từng loại quả được sử dụng trong mâm ngũ quả như sau:

  • Phật thủ: Mong muốn rằng Phật Tổ Như Lai sẽ che chở và bảo vệ cho cả gia đình gia chủ.
  • Bưởi: Cầu mong an khang, thịnh vượng sẽ đến với mọi thành viên trong gia đình.
  • Đu đủ: Có ý nghĩa như đầy đủ, mong muốn mọi thứ đều được như vậy.
  • Xoài: Cách phát âm tương tự như “xài”, mong muốn việc tiêu xài mãi không hết.
  • Chuối: Thể hiện sự đoàn tụ, sum vầy, đầm ấm và hạnh phúc bên nhau. Luôn luôn bao bọc và che chở nhau mãi mãi.
  • Lê, cam, quýt, đào: Tất cả những loại trái cây này đều thể hiện sự thành công, mong muốn được thăng tiến trong sự nghiệp.
  • Thanh long: Thể hiện cho tài lộc, rồng mây hội tụ, mang phước lành đến gia chủ.
  • Dưa hấu: Loại trái cây không thể thiếu ngày tết, thể hiện sự căng đầy, ngọt ngào, may mắn.
  • Sung: Hay còn gọi là sung túc, dồi dào sức khỏe và tiền bạc.
  • Lựu: Với mong muốn rằng con cháu đông đủ, sum vầy.
  • Táo: Cho thấy sự giàu sang, phú quý.

Mâm ngũ quả miền Bắc 

Theo phong tục của người miền Bắc, mâm ngũ quả bao gồm 5 loại trái cây là: Chuối, bưởi, hồng, đào và quýt. Cách bày mâm ngũ quả cũng rất đơn giản, nải chuối để dưới cùng để nâng đỡ các loại khác phía trên. Để chính giữa mâm là bưởi hoặc quả phật thủ, những quả còn lại sẽ xếp xung quanh, đan xen nhau sao cho đẹp mắt.

Cách bày mâm ngũ quả theo phong tục miền Bắc

Bày mâm ngũ quả theo phong tục miền Bắc

Mâm ngũ quả miền Nam 

Vào ngày Tết ở miền Nam, người dân bày trí mâm ngũ quả với nguyện vọng là “sung vừa đủ xài”, có nghĩa là một năm mới sung túc và đầy đủ. Năm loại trái cây thường được sử dụng ở mâm ngũ quả miền Nam đó là: Dừa, sung, mãng cầu, xoài, đu đủ. Nên lưu ý rằng phong tục người người miền Nam thường kỵ quả chuối, cam, quýt, lê. Bởi họ quan niệm rằng những loại trái cây đó sẽ có ý nghĩa như cam làm quýt chịu, lê lết,… 

Mâm ngũ quả miền Trung

Như các bạn đã biết, miền Trung có khí hậu khắc nghiệt, đất đai cằn cỗi nên việc trồng các loại trái cây không được thuận lợi như miền Nam. Vì người dân ở miền Trung thường không quá quan trọng về hình thức bày mâm ngũ quả, miễn sao sắp xếp cho phù hợp, thuận mắt là được. Các loại trái cây thường được sử dụng là dưa hấu, chuối, thanh long, mãng cầu, dứa (thơm).

Một số cách bày mâm ngũ quả khác

Để có mâm ngũ quả đẹp và phù hợp, mọi người cần căn cứ theo phong tục của từng vùng miền,… Dưới đây là một số mâm ngũ quả khác mà bạn cũng nên tìm hiểu.

Mâm ngũ quả trung thu

Bên cạnh Tết nguyên đán, trung thu cũng là dịp để mọi người đoàn tụ, sum vầy với nhau. Mâm ngũ quả trưng ngày Tết đoàn viên có ý nghĩa rất đặc biệt, mong muốn may mắn, tài lộc, thịnh vượng sẽ đến với gia chủ. Ngoài ra, cách bày mâm ngũ quả còn có thêm bánh trung thu, một loại bánh đặc trưng không thể thiếu trong thời gian này.

Tết trung thu nên bày mâm ngũ quả ra sao?

Tết trung thu nên trang trí mâm ngũ quả ra sao?

Ngày xưa, mâm quả ngày Tết trung thu thường khá đơn giản, chỉ có một ít trái cây, bánh và đèn. Hiện nay, mọi người đã chú ý trang trí mâm ngũ quả ngày Tết đoàn viên hơn rất nhiều. Các trang trí theo từng vùng miền cũng tương tự như ngày Tết nguyên đán. Ngoài ra, có một số gia đình cũng đã lựa chọn thêm một số loại trái cây khác như măng cụt, dưa gang, 

Không những thế, mọi người còn có thể trang trí, bày mâm ngũ quả trung thu bằng cách cắt tỉa, tạo hình trái cây, xen lẫn giữa nét truyền thống và hiện đại như: Tạo hình cá từ quả thanh long, tạo hình con công để trang trí,…

Mâm ngũ quả cúng sửa nhà

Khi cúng sửa nhà, ngoài bài văn khấn, lựa chọn thời điểm tiến hành, mọi người cũng thường chuẩn bị một mâm ngũ quả đơn giản. Không cần phải cầu kỳ và đảm bảo hình thức như  mâm ngũ quả vào Tết nguyên đán, lễ cưới,… Có thể lựa chọn cúng mặn hay cúng chay đều được. Nếu cúng chay thì nên chú ý trình bày mâm sao cho đẹp mắt, đảm bảo đủ năm loại trái cây cần thiết.

Mâm ngũ quả đám cưới

Mâm ngũ quả ngày cưới chính là một trong những sính lễ mà nhà trai sẽ mang sang nhà gái để hỏi cưới. Điều này mang nhiều ý nghĩa thiêng liêng và đáng quý nhất, kết duyên cho hai vợ chồng. Bày mâm ngũ quả trong dịp này thường sẽ trang trí theo hình dáng rồng, phượng, có thêm quả ớt để trang trí, tăng thêm phần đẹp mắt.

Cũng tùy thuộc vào từng vùng miền, quan niệm của mọi người về mâm ngũ quả trong lễ cưới sẽ có sự khác nhau. Bởi vì mâm quả là những lễ vật sẽ được dâng cúng lên bàn thờ tổ tiên, rất cần thiết cho việc làm lễ cưới hỏi, đính hôn tại nhà. Đặc biệt đối với phong tục ở miền Nam, yêu cầu về mâm ngũ quả sẽ có sự cầu kỳ hơn. 

Bày mâm ngũ quả ngày cưới ra sao?

Mâm ngũ quả ngày cưới có ý nghĩa đặc biệt

Bởi quan niệm của họ đầy là ngày đại hỷ, ngày vui nên cần phải lựa chọn những loại trái cây đẹp, cao cấp, và trang trí phải thật cầu kỳ hơn cả ngày lễ tết. Và dĩ nhiên, người miền Nam cũng sẽ không dùng quả chuối, cam, quýt để bày mâm ngũ quả trong ngày cưới cũng như lễ tết.

Mâm ngũ quả cúng nhà mới

Mỗi khi ai đó về nhà mới, khi mới xây nhà xong, họ sẽ tiến hành làm lễ để cúng nhà mới. Đây là thủ tục bắt buộc, cần phải thông báo cho Thổ công và Thần linh ở ngôi nhà của bạn. Xin phép chư vị thần linh cho phép, đồng ý cho gia chủ cư ngụ tại đây, ngoài ra còn mong muốn rằng được thần linh che chở, ban phước lành cho mọi người trong gia đình.

Để trang trí mâm ngũ quả trong trường hợp này, mọi người cần chuẩn bị các loại trái cây như sau: Chuối, đu đủ, mãng cầu, dừa, xoài. Tuy nhiên, điều này chỉ mang tính tham khảo, tùy thuộc vào từng vùng miền và mùa vụ của các loại trái cây. Nên lưu ý lựa chọn các loại quả có đặc điểm như nhiều hạt, có múi, thành chùm, vị ngọt, thơm mát. Điều này mang lại ý nghĩa rất quan trọng, giúp bạn về nhà mới được thuận lợi, phát tài phát lộc, mang lại cuộc sống hạnh phúc, ấm no.

Trên đây là những chia sẻ của Xosovip về ý nghĩa mâm ngũ quả ngày Tết và cách bày mâm ngũ quả theo từng vùng miền khác nhau. Hy vọng sẽ hữu ích đối với các bạn trong mọi dịp lễ tết trong năm. Ngoài ra, nếu yêu thích xổ số kiến thiết, đừng quên theo dõi nhiều thông tin khác hấp dẫn về xổ số 3 miền như XSMB, XSMT, XSMN và cả xổ số điện toán Vietlott nhé!